ÇAĞATAY ŞAHAN SİTESİ...

ALEVİLİK-1

18/11/2008 ·

ALEVİLİK-1

Son zamanlarda adından sıkça söz edilen ve ısıtılıp ısıtılıp ülkenin nifak sofrasına sokulmak istenilen, Alevilik inancı ve Alevi vatandaşlarımızın durumlarını, elimden geldiğince araştırmak ve sizlerle paylaşmak istedim.

Öncelikle şunu belirtmek isterim ki, nedeni ne olursa olsun bu inanç ve inanca tabi olan değerli vatandaşlarımız, siyasi hedeflerden ve toplumsal bozgunculuktan mutlaka uzak tutulmalıdır. Aslı olmayan gerekçelerle, sırf siyasi oy ve rant peşinde koşmak adına bir camianın değerleri ile oynamak, o camiaya yapılacak olan çok büyük bir haksızlıktır. Özelliklede herkesin yakından şahit olduğu din tacirliği ve din istismarlığı da göz önüne alınırsa aynı olayların daha da tehlikeli bir şekilde yeniden yaşanmasını hiç birimizin istemeyiz. Yoksa çok tehlikeli bir sürece önlenemez bir biçimde gitmemiz içten bile değildir.

Sağ duyumuzu her zaman korumalı ve vatandaşlık sorumluluğunu hakkı ile yerine getirmemiz gerekir. Bizi bölmek isteyenlere karşı her zaman uyanık kalmalı ve fırsat vermemeliyiz.

Alevi deyimi, "Ali taraftarı" ve ya "Ali yandaşı" anlamında kullanılmakta olup "Ali kelimesine Arapça nispet eki olan i getirilmesiyle oluşturulur. Sonu ünlü bir harf ile bittiği için Alevî biçimini alır.

Alevilik ülkemizde inanç sistemi açısından Sünnilik'ten sonra en fazla mensubu olan ikinci sistemidir. En çok Alevi yerleşim alanları, Sivas,Tunceli, Erzincan, Malatya ve Tokat illerinde bulunmaktadır. Uygulamadaki bazı inanışlara göre Kürt ve Zaza Aleviliği ile Türkmen Aleviliği'nin aralarında azda olsa farkılar vardır.

Allah-Muhammed-Ali üçlemesi ve Ehl-i Beyt, Oniki İmamları önemseyen Şiiliğin Onikicilik ile ortak noktalara sahip bir yol olarak kabul edilir. Asıl inanç olarak varlığın birliği kabul edilir ve Allah’ın başta insan olmak üzere evrendeki her şeyin içinde tecelli ettiği inanışı vardır.

Aleviliğe göre, Allah korkusu yerine sevgisini benimsemek, Kuran'ın şekline değil de, özüne inmek, amacı "Seyr-ü süluk" (Ruhsal olgunlaşma) olan bir tasavvuf yoludur.

Özünü insan sevgisinden alan, Allah’ın sıfatlarının insanda tecelli ettiğine ve O’ndan meydana geldiğine inanan, onun için de insanın ölümsüzlüğüne inanan, ibadetlerinde cinsiyet ayrımı yapmadan, kendine ait diliyle, musikisiyle, semahıyla inancını icra etme biçimine denir. En-el Hak, Arapça "Ben Hakkım" anlamına gelir. "Haktan gayrı değilim" demektir."Ben Tanrı'yım" anlamına gelmez. Yani “Ben Haktan ibaretim, ancak Hak benden ibaret değil" anlamındadır.

Hayatın esas amacını, hamlıktan çıkarak, insan-ı kâmil bir şekilde, özüne dönmek olarak tanımlamaktadır.Mürşid, Pîr ve Rehber huzurunda ikrar verilerek Dört Kapı Kırk Makam aşamasından geçilir. Alevi ibadetinin yapıldığı yerin adı Cemevidir.

Horasan Erenleri ve Kırklar Meclisi : Anadolu'nun İslamlaşmasını sağlayan Hacı Bektaş-ı Veli'ye, Yunus Emre'ye, Abdal Musa'ya, Ebul Vefa'ya, Hoca Ahmet Yesevi'ye ve Şah İsmail(Hatai)'ye büyük değer verir.Anadolu’ya gelen Hazret-i Pîr ve ozanların nefesleriyle hayat bulduğuna inanılmaktadır.

İnanışa göre Alevilik Şiiliğin Anadolu yorumudur. İslam Peygamberi Hz.Muhammed'in ölümünün ardından Ali'nin halifeliğini destekleyenler ile desteklemeyenler arasında ayrım çıkmıştır. Yine aynı şekilde bir diğer ayrışma da Veda Hutbesi'ndeki "emanetler" konusunda yaşanmıştır. Şii ve Alevi inanışına göre, Hz. Muhammed Veda Hutbesinde Müslümanlara Kuran-ı Kerim’i ve Ehli Beyt'i emanet bırakmıştır. Bu bağlamda Alevilerin inanç ve ibadetleri incelendiğinde, Ali ve Ehli Beyt'e olan bağlılık açıkça görülmektedir. Bu  görüş Şia ve Alevilik ilişkisi tezini güçlendirmekte ise de Sünnilerde de yine Ehli Beyte olan sevgi vardır. Bu nedenle aleviler gibi onlarda Fatma, Ali, Ayşe gibi isimler koymaktadırlar.

İkinci inanışa göre, Şiiler ile Alevilerin ibadet ve yaşam tarzları arasında bazı farklılıklar bulunmaktadır. Örneğin, Şii ve Sünni anlayışında ibadet yeri camiler olarak kabul edilirken, Alevi inancında ise Cemevi ibadet yeri olarak kabul edilmiştir. Yine de Şii camileri ile Cemevlerinin ibadet yer ve saatleri birbirine çok yakındır.

Alevîlik, kültürel anlamda ocaklar şeklinde teşkilatlanmıştır. Ocakların arasında inanç yönünden farklar olabilmesine rağmen temelde felsefe aynıdır. Alevilik, Şiiliğin Türkiye'deki adıdır.

'Dört Kapı Kırk Makam' İnancı :Ali bin Ebu Talib betimlemesi. Alevi İslam inancında Ali'nin çok özel bir anlamı vardır ve Alevi-Şii amentüsünde bulunan imamet anlayışına göre Hz. Muhammed öldüğünde yerine imam olması gereken kişi Ali olmalıdır ve imamet Ali'nin soyundan devam etmelidir. Dört Kapı Kırk Makam şeklindeki kâmil insan olma ilkelerini Hacı Bektâş-ı Velî’nin tespit ettiğine inanılır. Bu nedenle Hacı Bektaş, "Kul Tanrı’ya kırk makamda erer, ulaşır, dost olur" demiştir.

İnanıştaki Dört Kapı şunlardır:Şeriat, Tarîkat, Mârifet ve Hakîkat  Her kapının ayrıca on makâmı vardır. Bunlar;

Şeriat kapısının makamları: Îman etmek, İlim öğrenmek, İbâdet etmek, Haramdan uzaklaşmak, Ailesine faydalı olmak, Çevreye zarar vermemek,Peygamberin emirlerine uymak,Şefkatli olmak,Temiz olmak ve Yaramaz işlerden sakınmak.

Tarîkat kapısının makamları: Tövbe etmek,Mürşidin ögütlerine uymak,Temiz giyinmek,İyilik yolunda savaşmak,Hizmet etmeyi sevmek, Haksızlıktan korkmak,Ümitsizliğe düşmemek,İbret almak, Nîmet dağıtmak, Özünü fakir görmek

Marifet kapısının makamları:Edepli olmak,Bencillik, kin ve garezden uzak olmak,Perhizkârlık,Sabır ve kanaat, Haya,. Cömertlik, İlim, Hoşgörü,Özünü bilmek,Ariflik.

Hakikat kapısının makamları: Alçakgönüllü olmak,Kimsenin ayıbını görmemek, Yapabileceğin hiçbir iyiliği esirgememek,Allah’ın her yarattığını sevmek, Tüm insanları bir görmek,  Birliğe yönelmek ve yöneltmek, Gerçeği gizlememek,Mânâyı bilmek,anrısal sırrı öğrenmek ve Tanrısal varlığa ulaşmak.

Kaynakça  AB Basın Açıklamaları (İngilizce), İngilizce Vikipedi, Alevî maddesi

Selam ve saygılarımla.

ÇAĞATAY ŞAHAN

İŞ TEL:0312.2036041

CEP:0505.2648474