NATO

5/11/2008 ·

KUZEY ATLANTİK ANLAŞMASI ÖRGÜTÜ (NATO)

Eskiden bilinen adı ile SSCB’ye karşı güvenlik gücü oluşturmak, Avrupa'nın güvenliği için ABD'nin katkı koymasını sağlamak, Almanya'nın yeniden silahlandırılmasını bölgeye tehdit oluşturmadan gerçekleştirmek amacı ile 9 Nisan 1949'da Washington Antlaşması ile kurulan NATO bir savunma örgütü olarak bilinmektedir. Üye ülkeler, ortak savunma için yeteneklerini arttırmaya, herhangi bir üyenin toprak bütünlüğüne, siyasi bağımsızlık ve güvenliğine tehlike oluşturacak bir durum olduğunda bir araya gelmeyi ve herhangi birine saldırıldığında bu saldırıyı, hepsine karşı yapılmış bir saldırı olarak kabul etmeyi, kolektif bişr tavır sergilemeyi taahhüt etmişlerdir.NATO'nun kuruluşuna karşı güç olarak, SSCB ve Doğu Bloğu ülkeleri de, kendi savunma anlaşmalarını yapmışlar ve Varşova Paktı olarak bilinen 1955'ten 1991'e kadar varlığını sürdüren bir birlik kurmuşlardır.

Türkiye ve komşumuz Yunanistan 1952 yılında aynı zamanda NATO'ya kabul edilmişlerdir. Norveç, Danimarka gibi üyeler Türkiye'nin üye olmasına, çok yakın zamana kadar demokrasiden uzak yönetildiği ve demokratik anlamda yeterliliğe sahip olmadığı gerekçesiyle uzun müddet karşı çıkmışlardır.NATO'nun etkinliği sadece dış güvenlik ile sınırlı kalmamış, 1950'li yıllarda İtalya'dan başlayarak NATO ülkelerinde gizli Özel Harekat Daireleri (Gladio) kurulmuştur.Artan uluslararası terör olayları ve ülkelerin teröre karşı mücadele edebilmesinde etkin rol alması, olasılığı en fazla olan yeni misyondur.Ayrıca, yaşanan doğal afetlere ve küresel ısınmaya karşı müdahalede harekete geçirilmesi de art arda gelen doğal afetler sonucunda gündeme gelmiştir. Bununla yanında Bosna katliamına müdahale de geç davranılmış, Kosova'da ise daha başarılı olunmuştur.

Ülkelerde kurulan Gladio birimlerinin ortaya çıkması,ABD'nin Irak ve Afganistan işgallerinde oynadığı olumsuz rol, NATO'yu ciddi sıkıntıya sokmuş ve üye ülkeler arasında sorunlar yaşanmıştır.BM kararlarının NATO'ya yönelik herhangi bir etkisinin olmadığı anlaşıldıktan sonra, pek çok güç NATO'ya karşı olan muhalefeti arttırmışlardır.

Askeri teşkilat,üye ülkelerin Genelkurmay Başkanlarından veya onlar adına daimi görev yapan temsilcilerinden oluşur. Konseye karşı sorumlu olan Askeri Komite, ittifakın en üst düzeydeki askeri birimidir. Konseye ve Savunma ve Planlama Komitesine askeri konularda bilgi ve öneri sağlayan Askeri Komite, iki büyük Nato Komutanlığına direktif de verebilmektedir.

Kuruluş amacına paralel olarak günümüzde halen, 1990'lı yıllardan itibaren Türkiye ve NATO için esas risk, Rusya'nın bölgesel kriz ve çatışmaların odağı ve teşkilatlanmalarda payı olduğu riskler oluşmuştur.

Yönetimi ve denetimi TSK'da olan İncirlik Hava Üssü, NATO'nun önemli bölgesel bir depo üssüdür. Türk Hava Kuvvetleri 10. Ana jet üssü ve ABD hava kuvvetleri 39. Ana jet üssü burada görev yapmaktadır.

İzmir Hava Üssü İzmir Çiğli'de bulunan Avrupa'daki ABD hava kuvvetleri'ne (USAFE) bağlıdır. 42 uçak ve 300 asker-personel bulunan üste I-HAWK ve Roland füze sistemleri konuşlandırılmıştır. İzmir Hava Üssü NATO'nun Türkiye'deki en eski üssü olmakla beraber, son yıllarda önem kazanmıştır. 11 Ağustos 2004'de LANDSOUTHEAST karargâhı Napoli'den İzmir'e taşınmış ^[3], 1 Ocak 2006'da da ABD 16. hava filosu, Almanya'nın Ramstein hava üssünden alınarak buraya yerleştirilmiştir.

Şile üssü: Stinger füzelerinin fırlatılması için uluslararası standartlarda bir atış alanıdır.

Konya 3. Ana Jet Üs Komutanlığı: Irak savaşı sürecinde NATO tarafından getirilen AWACS'lar burada üslenmiştir.

Balıkesir 9. Hava Jet Üssü: Bu üsde 6 adet "vault" denilen füze rampası bulunmaktadır.

Muğla Aksaz Deniz Üssü.

Ankara-Ahlatlıbel, Amasya-Merzifon, Bartın, Çanakkale, Diyarbakır-Pirinçlik, Eskişehir, İzmir-Bornova, İzmit, Kütahya, Lüleburgaz, Sivas-Şarkışla, İskenderun, Ordu-Perşembe, Rize-Pazar, Erzurum, ve Mardin'de NATO'ya bağlı Birleştirilmiş Hava Harekat Merkezleri (CAOC6) bulunmaktadır.

Fenerbahçe Spor Kulübü Başkanı Aziz Yıldırım da NATO Altyapı yatırımları ihalelerine katılma belgesi olan NATO müteahhidimizdir.

ANTİ-NATO Merkezi

Soğuk Savaş'ın döneminde kurulan NATO, kuruluş amacında belirtilen tehdittin bu savaşın bitimiyle birlikte işlevini önemli ölçüde yitirmiş olmasına rağmen,Rusya’nın tavır ve tutumları nedeniyle Orta ve Doğu Avrupa'da genişleme devam etmiştir.Rusya bu genişlemeden pek de hoşnut olmadığı için NATO’ya karşı NATO’nun Doğu’ya doğru genişlemesini adına Rusya’nın başkenti Moskova’da 23 Aralık 1994'de ‘Anti NATO Merkezi’ kurulmuştur.Ukrayna Halk Muhalefeti lideri Natali Vitrenko’nun inisiyatifiyle kurulan merkezin diğer bir amacı ise turuncu devrim ülkesi Ukrayna’nın NATO’ya girişini engellemektir.Geçtiğimiz günlerde yaşanan Batı destekli halk hareketiyle yönetimi değişen Ukrayna, NATO’ya ısrarla girmek isterken, Rusya yanlısı Ukrayna’daki muhalefet ise NATO yerine Moskova’ya yakın olmayı istiyor. Her zaman olduğu gibi yine ikili oynayan ve halkını kandıran Moskova NATO’nun genişlemesini istemem demesine rağmen, iki yıl önce Roma Antlaşması’yla NATO-Rusya Konseyi oluşturulmuştu. Konsey kararlarına göre Rusya, bu örgütün hayati olmayan kararlarında söz sahibi olabiliyor.Ancak günümüzde gaz fiyatlarının ve askerî üslerin kiralarının artırılması yüzünden Rusya ile Ukrayna arasında çıkan tartışmalar halen devam etmektedir.